Radio online with GeeXboX

   หากมีคอมพิวเตอร์เก่าๆ CPU 400 MHz, Ram64MB, มี CDROM ไม่ต้องมีฮาร์ดิสค์ก็ได้ ทิ้งไว้ไม่มีประโยชน์ ลองเอามาประยุกต์ไว้ฟังวิทยุออนไลน์ในอินเตอร์เน็ตด้วย Linux GeeXboX ซึ่งเป็นลินุกซ์ที่สร้างมาเพื่อเป็น Home Theater PC สามารถเล่นไฟล์มัลติมิเดียทุกชนิดอาทิเช่น VCD DVD Mpeg4 DIVX WMV9 Realmedia (RMVB) H.264 (3GP) ได้ สามารถรับฟังวิทยุออนไลน์ และดูทีวีออนไลน์ หรือพูดรวมๆ คือเล่น Streaming ผ่าน Internet ได้ บูตโดยใช้ CD แผ่นเดียวไม่จำเป็นต้องติดตั้งลงในฮาร์ดิสค์ หากการ์ดจอมี TV-Out ก็ต่อออกทีวีได้ด้วย ควบคุมโดยใช้คีย์บอร์ด จอยสติ้ก หรือแม้กระทั่งรีโมตคอนโทรล

   มีคนกล่าวไว้ว่า “ความจำเป็น เป็นมารดาแห่งการประดิษฐ์” มันเริ่มมาจากคุณพ่อผมท่านเคยฟังวิทยุ FM คลื่น สวพ. 91.0 MHz เป็นประจำตั้งแต่ปี 2537 เมื่อก่อนที่อยู่บ้านหลังเดิมที่ชัยภูมิก็ขึ้นแผงสายอากาศ FM รับตรงมาจากกรุงเทพก็พอจะได้ฟังหลัง 6 ทุ่ม เพราะต้องรอให้สถานีวิทยุในท้องถิ่นปิดสถานีก่อน ตอนหลังมีสถานีวิทยุชุมชนเกิดขึ้นมากมายทำให้รับสถานีจากกรุงเทพไม่ได้ เมื่อเร็วๆ นี้ท่านได้ยินผมฟังวิทยุออนไลน์จากคอมพิวเตอร์ ท่านดีใจและทึ่งมากที่คอมพิวเตอร์สามารถฟังวิทยุมากมายหลายสถานีจากกรุงเทพได้ และนี้คือจุดเริ่มต้นที่จะทำวิทยุออนไลน์ให้กับผู้อาวุโสที่ไม่มีพิ้นฐานคอมพิวเตอร์เลย ใช้เมาส์ไม่เป็น ไม่เข้าใจอินเตอร์เนต ให้มีความสุขกับการได้ฟังเพลง ฟังข่าว ก่อนนอนได้ด้วยการกดปุ่มตัวเลขบนคีย์บอร์ดเพียงไม่กี่ปุ่ม

   ออกตัวไว้ก่อนว่าผมไม่ได้เรียนมาทางคอมพิวเตอร์ ความรู้ด้านภาษา หรือโปรแกรมมิ่งก็ระดับหางอึ่ง ดังนั้นอาจจะถ่ายทอดวิธีการทำอาจจะไม่ดีเท่าที่ควร ที่ทำไปนี้ก็อาศัยลองผิดลองถูกไปเรื่อย ตอนแรกเลยก็คิดว่าจะลงโปรแกรมคอมพิวเตอร์อะไรที่คนที่ไม่ถนัดเรื่องคอมพิวเตอร์จะสามารถใช้ได้ จำได้ว่าเคยผ่านตา Linux GeexBox ซึ่งเป็นดิสทริวชั่นที่สามารถเล่นไฟล์สตรีมมิ่งได้และ user interface ที่ง่ายคือใช้ปุ่มลูกศรขึ้น-ลงเพื่อเลือกเมนูเท่านั้น ที่สำคัญทำงานจากแผ่น CD ไม่ต้องติดตั้งลงในฮาร์ดดิสค์ก็ได้ ต้องการทรัพยากรของเครื่องน้อยกว่า ดังนั้นงานนี้ก็ลืม Windowx98 WindowsME และ WindowsXP ไปได้เลย


รูปขณะเริ่มบูต, เมนูของ Linux GeexBox, และรูปขณะเล่น VDO

ความต้องการของระบบ
– CPU ตระกูล x86 จะเป็น AMD หรือ Pentium ความเร็วประมาณ 400 MHz ขึ้นไป หรือ Macintosh NewWorld G3
– การ์ดจอที่สนับสนุน VESA 2.0 (พวกตระกูล S3 จะใช้ไม่ได้)
– การ์ดเสียงสนับสนุน ALSA
– แรมอย่างน้อย 64MB
– มีไดรฟ์ CDROM หรือ DVD ROM
– ดูฮาร์ดแวร์ที่ใช้งานได้ที่นี่…

ความสามารถของ Linux GeexBox
– เล่นไฟล์ VDO เช่น Mpeg, VCD, DVD, DivX, Xvid, H.264, RealMedia, Windows Media movies
– เล่นไฟล์เสียง เช่น MP3, Ogg/Vorbis, WAV, AudioCD, AC3, DTS, MusePack …
– เล่น Network Stream เช่น WebRadio และ WebTV
– สนับสนุนการ์ด analog TV และ analog Radio
– เล่นไฟล์จาก local network ได้, แชร์ไฟล์กับ Windows Networks ได้
– upgrade codec เพื่อรองรับฟอร์แมตของ VDO ที่เกิดขึ้นในอนาคต
– การควบคุมใช้คีย์บอร์ด, จอยสติ้ก, และรีโมตคอนโทรล (lirc) ไม่รองรับเม้าส์

เริ่มลงมือทำด้วย GeeXboX ISO Generator
   ตอนแรกก็ไปโหลดไฟล์ GeeXboX ISO เพราะเราต้องการเอามาปรับแต่งก่อน หรือถ้าใครใจร้อนอยากลองใช้เลยก็โหลดตัวต้นฉบับมาลองก่อนได้ หลังจากแตกไฟล์ Generator มาแล้วก็รันโปรแกรม generator.exe เพื่อปรับแต่ง โดยไปที่

–  Tab Packages และทำเครื่องหมายหน้าชื่อ codec ที่ต้องการดาวน์โหลดในรูปคือเราโหลด RealMedia กับ WindowsMedia เพื่อใช้ในการฟังวิทยุออนไลน์ หลังจากนั้นก็กดปุ่ม Download และรอจนกระทั่งสำเร็จ


รูปการดาวน์โหลด codec เพิ่มเติม

– Tab Interface หัวข้อ Autoplay inserted media ผมเอาเครื่องหมายถูกออก เพราะไม่ต้องการให้เล่นแผ่นอัตโนมัติ
– Tab Video หัวข้อ Bootsplash screen ผมเอาเครื่องหมายถูกออก เพราะไม่ต้องการแสดงรูปขณะบูตระบบ
– Tab Network หัวข้อ Physical Interface เลือก Ethernet อย่างเดียว เพราะที่บ้านไม่มี WIFI
– Tab Service หัวข้อ Network Services เลือกเฉพาะ uPnP devices discovery
– Tab อื่นที่ไม่ได้กล่าวถึงก็ไม่ได้เปลี่ยนแปลงอะไร

   จากนั้นเข้าไปหาไฟล์ชื่อ 82_mplayer ในโฟลเดอร์ iso\GEEXBOX\etc\init.d แล้วหาบรรทัดที่มีข้อความประมาณนี้นะครับ

# tty used for the video display and commands input
TTY=4

RET=0

# start mplayer with gdb when built with debugging options

   ให้แทรก code นี้เข้าไปจะเป็นประมาณนี้

# tty used for the video display and commands input
TTY=4

while true; do
mplayer mms://203.130.131.121:8080 -vo null http://www.trafficbkk.com:8080 -vo null mms://mediaii.mcot.net/fm95 -vo null -loop 0
done

RET=0

# start mplayer with gdb when built with debugging options

   จากตัวอย่างข้างต้นคือผมโปรแกรมสถานีไว้ 3 สถานีอันแรกเป็น สถานี จส.100 ต่อด้วย สวพ.91 และสุดท้าย ลูกทุ่งFM95 พารามิเตอร์ -vo null คือสั่งให้โปรแกรม mplayer เล่นเสียงอย่างเดียว โดยไม่ต้องให้ video output เพราะงานนี้ผมจะไม่ใส่จอแสดงผลและเพื่อช่วยลดกำลังของ CPU ด้วย ส่วนพารามิเตอร์ -loop 0 คือให้เล่นวนไปเรื่อยๆ ไม่สิ้นสุด และเอาคำสั่ง while มาครอบเพื่อต้องการให้เริ่มเล่นใหม่ทุกครั้งหากโปรแกรม mplayer เกิดปัญหา และไม่ต้องไปทำงานในส่วนรับคำสั่งจากเมนูปกติ ซึ่งมีคำสั่งรออยู่ในบรรทัดถัดไป

   เราสามารถโปรแกรมปุ่มบนคีย์บอร์ดเพื่อใช้ในการควบคุมการเล่นได้จากไฟล์ iso\GEEXBOX\etc\mplayer\input.conf ที่สำคัญก็มีคำสั่งดังนี้

UP pt_step -1                                  # เล่นสถานีถัดไป
DOWN pt_step 1                            # เล่นสถานีก่อนหน้า
– volume -1                                      # ลดเสียง 
+ volume 1                                      # เพิ่มเสียง 
DEL quit                                          # เริ่ม mplayer ใหม่

   หลังจากแก้ไขเสร็จแล้วก็กลับมาที่โปรแกรม GeeXboX ISO Generator แล้วตรวจสอบว่าตัวเลือกในแต่ละ Tab ถูกต้อง จากนั้นกดปุ่ม Compile ! และรอจนขึ้นข้อความ Done จะเกิดไฟล์ geexbox-1.1-custom-en.i386.iso ให้นำไปเขียนลง CD เวลาเขียน CD ให้เขียนแบบ Burn Images นะครับ ไม่ใช่ Data CD

หาเครื่องมาใช้งาน
   เครื่องที่นำมาใช้งานผมต้องการเครื่องที่มีขนาดเล็ก กินไฟไม่มาก สเปคไม่ต้องสูงมาก จึงมองไปที่เครื่องคอมพิวเตอร์เก่ามือสองจากญี่ปุ่นจากร้าน Jinan เลือกเอาตัวที่ถูกๆ แค่พันต้นๆ โดยมีสเปคดังนี้

  • Fujitsu Compact PC FMVC93553 (แต่ตัวเคสระบุเป็นรุ่น FMV350CL2)
  • CPU AMD K6-II 350 MHz
  • RAM 64MB
  • VGA onboard ATI Rage Pro RAM 4 MB
  • Sound onboard Crystal corporation make CS4614 + CS4297 (AC97)
  • HDD 4.3 GB UDMA33 (ไม่ได้ใช้ถอดสายออก)
  • CDROM 24X แบบ Notebook
  • กินไฟเฉลี่ย 34W สูงสุด 70W (ไม่รวมจอ) ในโหมดประหยัดพลังงานกินไฟ 25W


Fujitsu FMV350CL2 ภายนอกสวยมาก รุ่นนี้ออกขายในปี 1999


Fujitsu FMV350CL2 ภายในตัวเครื่อง เพิ่มการ์ด LAN เข้าไป

ติดตั้งพร้อมใช้งาน
   เริ่มจากจัดหา Modem ADSL Router แบบ 4 port มาใช้งาน แล้วต่อสายแลนจาก Modem เข้ากับเครื่องเพียงเท่านี้ก็เริ่มใช้งานได้แล้ว ตั้งแต่เริ่มเปิดเครื่อง บูตระบบจาก CD จนเริ่มเล่นวิทยุที่สถานีแรกก็ใช้เวลาประมาณ 1 นาทีครึ่ง การเปลี่ยนสถานีก็อยู่ที่ประมาณไม่เกิน 20 วินาที อันนี้ก็ขึ้นอยู่กับความเร็วอินเตอร์เน็ตที่ใช้ด้วยนะครับ ตอนนี้ก็สามารถฟังวิทยุออนไลน์ผ่านอินเตอร์เนต ADSL ได้แล้ว ถือเป็นการใช้อย่างคุ้มค่าเพราะอย่างไรแล้วก็เสียค่าเช่าแบบเหมาจ่ายต่อเดือนไปแล้ว แถมยังแปลงสภาพคอมเก่าๆ ที่เกือบไร้ค่าให้มีประโยชน์เพิ่มขึ้น ก็ลองทำเล่นดูนะครับ